Saccharomyces cerevisiae

Saccharomyces cerevisiae, tomurcuklanan bir maya türüdür. Eski çağlardan beri bira, şarap ve ekmek yapımında kullanılmasında dolayı en önemli maya türü olduğu söylenebilir.

Saccharomyces cerevisiae

{{Taksokutu | renk = lightgrey | ad = ``Saccharomyces cerevisiae`` | resim = S_cerevisiae _under _DIC_microscopy.jpg | image_width = 240px | alem = Fungi | bölüm = Ascomycota | altbölüm = Saccharomycotina | sınıf = Saccharomycetes | takım = Saccharomycetales | familya = Saccharomycetaceae | cins = ``Saccharomyces`` | tür = ``S. cerevisiae`` | ikili_ad = ``Saccharomyces cerevisiae`` | ikili_ad_yazar = Meyen ex E.C. Hansen }} Saccharomyces cerevisiae, tomurcuklanan bir maya türüdür. Eski çağlardan beri bira, şarap ve ekmek yapımında kullanılmasında dolayı en önemli maya türü olduğu söylenebilir. Üzümün kabuğundan izole edildiği tahmin edilmektedir. Koyu kabuklu meyvelerin kabuklarındaki beyaz tabakanın bir bileşeni mayadır, Kabuktaki mumun içinde yer alır. Ökaryotik canlılar arasında moleküler ve hücre biyolojisi üzerinde en çok çalışılmış türdür, prokaryotlar için ``Escherichia coli`` gibi bir model organizma sayılır. ``Saccharomyces cerevisiae`` hücreleri yuvarlak veya yumurta biçimlidir, çapları 5-10 mikrometredir. Tomurcuklanma olarak bilinen bir bölünme yoluyla ürer.

``S. cerevisiae`` hücre döngüsünün araştırılmasında çok kullanışlıdır, çünkü hem kültürlenmesi kolaydır, hem de, bir ökaryot olduğundan dolayı hayvan ve bitkilerin karmaşık hücre içi yapılarına sahiptir. Ökaryotlar arasında ``genom``unun dizini ilk okunmuştur. Maya genom veri tabanı [1] bu çalışmanın üzerine inşa edilmiş, içinde maya genlerinin çeşitli özellikleri gayet ayrıntılı bir şekilde kaydedilmiştir. Bu bilimsel kaynak, ökaryotik hücre genetiği ve fizyolojisinin yapısı ve organizasyonu hakkında temel bilgilerin geliştirilmesinde çok önemli bir konuma sahiptir. Bir diğer ``S. cerevisiae`` veri tabanı ``Munich Information Center for Protein Sequences`` [2]`dır. Genom yaklaşık 13.000.000 baz çiftinden ve 6275 genden oluşmaktadır, ancak bu genlerin yaklaşık 5.800`ünün işlevsel olduğu sanılmaktadır. Maya ve insan genomunun dizinleri %23 ortaktır.

``"Saccharomyces"`` sözcüğü Yunanca ve Latince`den türetilmiştir, "şeker mantarı" demektir; ``"cerevisiae"`` Latince "biradan" demektir. Organizmanın diğer isimleri:



Bu tür aynı zamanda gıdasal maya ve maya özü `nün kaynağıdır.

Yaşam döngüsü

400px|thumb|center|<i>S. cerevisae</i>`nın yaşam döngüsü Maya hücreleri haploit ve diploit biçimde varlıklarını sürdürebilirler. Haploit hücreler mitoz ve büyümeden ibaret basit bir yaşam döngüsüne sahiptirler ve yüksek stresli ortamda genelde ölürler. Diploit hücreler de mitoz ve büyümeden oluşan bir yaşam döngüsüne sahip olmakla beraber stres halinde sporlanıp mayoz bölünmeye girerler, çeşitli haploit sporlar oluştururlar ve bu sporlar çiftleşip yeniden bir diploit hücre oluşturular.

Mayanın a and α olarak adlandırılan iki eşey tipi vardır, haploit hücrelerin eşleşebilmek için farklı eşey tiplerine sahip olmaları gerekir.

Bilimde yeri

``Saccharomyces cerevisiae`` (``E. coli`` gibi) biyolojide en çok çalışılmış model organizmalardan biridir. ``S. cerevisiae`` bu konuma endüstrideki yaygın kullanımından dolayı ulaşmıştır. İnsan biyolojisinde önemli olan pek çok protein önce mayada bulunan karşlıklarının araştırılması sonucunda keşfedilmiştir. Bunların arasında hücre döngüsü proteinleri, sinyalleme proteinleri ve protein işleme proteinleri sayılablir.

Yukarı Fermantasyon mayası

``Saccharomyces cerevisiae`` biracılıkta bir üst fermantasyon mayası olarak tanımlanır. Bu maya türü bira imalatında kullanılan başlıca mayalardan biridir (Saccharomyces carlsbergensis ve Brettanomyces türlerinin yanı sıra), ve bu şekilde tanımlanmasının nedeni fermantasyon sırasında fermantasyon tankının tepesine yükselmesidir. Üst fermantasyon mayaları ile yapılan bira türlerine İngilizce "ale" denir (``eyl okunur). Bu mayalar bazı şeker türlerini fermante edemediklerinden dolayı oluşan bira daha tatlı ve "meyvemsi" bir tada sahiptir.

İnsan sağlığına etkisi



``Saccharomyces cerevisiae``, kalın bağırsak iltihabına (kolit) neden olan ``Clostridium difficile`` bakterisinin biyolojik kontrolunda bir probiyotik katkı olarak kullanılır. Çok hasta insanlarda bu uygulamanın sistemik maya iltihabına yol açabileceği gözlemlenmiştir.<ref name="Munoz2005">Muí±oz P ``et al.`` (2005) ``Saccharomyces cerevisiae`` Fungemia: An Emerging Infectious Disease. ``Clin. Infect. Dis.`` 40: 1625&ndash;1634 [3]</ref>

Kaynakça

İngilizce Wikipedia`nin Saccharomyces cerevisiae maddesinin 7.08.2006 tarihli sürümü <references/>

Linkler

}



Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar