Sitoplazma

Hücrede birçok hayatsal olayların gerçekleştiği yerdir. Yarı kolloidal (yarı sıvı) bir yapı gösterir. içinde organeller, su, proteinler, yağlar, karbonhidratlar, tuzlar, vitaminler, hormonlar ve çeşitli iyonlar bulunur.



Sitoplazma: Hücre zarı ile çekirdek zarı arasında
Sitoplazma: Hücre zarı ile çekirdek zarı arasında
Sitoplazma, yarı sıvı matriks olup, plazma zarı ile nükleus arasını doldurur. Sitoplazmanın submikroskobik morfolojisi 1945 yılında Porter tarafından elektron mikroskobu ile yapılan çalışmalar sonunda aydınlatılmıştır. Bir canlıda saptanan her türlü canlılık olayları sitoplazma içerisinde geçer. Genellikle saydam ve homojen bir kitle oluşturur.

Hücre zarı ile çekirdek zarı arasında kalan hücre bölümünü kaplayan, homojen nitelikte, kolloidal ve devamlı değişim halinde bulunan bir eriyiktir. Sitoplazma inorganik maddeler (çeşitli iyonlar metal tuzları, asit ve bazlar), organik maddeler, protein, yağ, karbonhidrat, nükleik asitler, hormonlar) ve % 60-95 arasında değişen sudan ibarettir. Sitoplazmanın içerisinde çeşitli canlı yapılar (organeller) ve cansız yapılar (inklüzyon cisimcikleri) bulunur. Canlı hücre maddesine “protoplazma” denir. Protoplazma, yapı bakımından sitoplazma ve çekirdekten oluşur.

Büyük oranda sudan ibaret olduğu halde ne sıvı ne de katı özellik gösterir yani kolloidal yapıdadır. Sitoplazma çözünmüş ve dağılmış tanecikler içerir. Bu çözünen taneciklerin miktarı hücre türüne göre değişiklik gösterir. İçinde bulunan genel organeller şunlardır:

- Endoplazmik retikulum - Mitokondri - Lizozom - Ribozom - Golgi cisimciği - Plastitler - Pronoplast - Koful

İki kısma ayrılır:

Dış sitoplazma

Hücre zarını hemen altında yeralan kısımdır. Buna Ektoplazma da denir. Bu kısım yoğun ve granülsüzdür. Dış sitoplazma kolloit yapısını belirgin olarak gösterir; reversiblkolloit özelliğini daima korur; gel halinden sol haline ya da zıt yönde kolayca değişebilir.

İç sitoplazma

Daha sulu, fakat yoğunluğu sudan daha yüksektir. Bu canlı maddenin özünü proteinler ve su oluşturur. Ayrıca çeşitli enzimler, lipitler, karbonhidratlar ve mineraller de vardır. Suyun bir kısmı bağımsız halde protein moleküllerinin arasını doldurmakta, az bir kısmı ise protein moleküllerine bağlanmış durumda bulunmaktadır.

Diğer anlamları

sitoplazma

Çekirdek dışta kalmak üzere protoplazma yığını.

sitoplazma

Türkçe sitoplazma kelimesinin İngilizce karşılığı.
cytoplasm

sitoplazma

çekirdek dışta kalmak üzere gözenin canlı temel bölümü.

sitoplazma

Türkçe sitoplazma kelimesinin Fransızca karşılığı.
cytoplasme [le]

sitoplazma

Türkçe sitoplazma kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Zytoplasma

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Sitoplazma ilgili konular

  • Hücre

    Hücre, canlının canlılık özelliklerini taşıyan, yapı ve görev bakımından en küçük parçasıdır. Hücreye göze de denilebilir. Atomlar
  • Sitoplazma

    Hücrede birçok hayatsal olayların gerçekleştiği yerdir. Yarı kolloidal (yarı sıvı) bir yapı gösterir. içinde organeller, su, proteinler,
  • Sitoloji

    Sitoloji Hücre bilimidir.Hücrenin yapısı, bölünmesi, enerji üretimi ve tüketimi, protein sentezi, kanser gibi konular sitolojinin sahasına gi
  • Organel

    ÖrgencikHücre Organcıkları ya da Organeller, hücre biyolojisi söz konusu olduğunda, ökaryot hücrenin sitoplazmasında asılı halde duran ve
  • Endoplazmik retikulum

    Endoplazmik retikulum hücrede hücre zarı ile çekirdek arasında madde taşıyan ince kanalcıklardır. 1945 yılında Porter, elektron mikroskobu
  • Golgi aygıtı

    Golgi aygıtı, zarımsı tüp ve keseciklerin biraraya gelmesiyle meydana gelir. Genellikle çekirdeğe yakındır. Bilhassa aktif salgı yapan bez h
  • Hücre nedir

    Hücre, çok hücreli canlılardaki en küçük yaşam birimidir. Hücre, canlının tüm yaşam özelliklerini taşıyan ve uygun koşullarda yaşam
  • Hücrenin yapısı

    Hücre çekirdeği, bir zar vasıtası ile protoplazmadan ayrılmıştır. Çekirdek zarı, hücre zarı gibi giren-çıkan maddeleri seçen gözenekl
  • Hücrenin kısımları

    Canlılarda gördüğümüz her türlü yapısal ve işlevsel faaliyeti hücrede görebiliriz. Yani bir hücre büyüme, boşaltım, üreme, hareket g
  • Hücre ve organelleri

    Hücre üç temel kısımda bulunur;1.çekirdek2.hücre zarı3.
Sitoplazma
sitoplazma