Fonksiyonel Grup

Organik kimyada fonksiyonel grup, içinde bulundukları moleküllerin karakteristik kimyasal tepkimelerinden sorumlu belli atom gruplarıdır. Aynı fonksiyonel grup aynı veya benzer kimyasal tepkimere girer, ait olduğu molekülün büyüklüğünden bağımsız olarak.

Organik kimyada fonksiyonel grup, içinde bulundukları moleküllerin karakteristik kimyasal tepkimelerinden sorumlu belli atom gruplarıdır. Aynı fonksiyonel grup aynı veya benzer kimyasal tepkimere girer, ait olduğu molekülün büyüklüğünden bağımsız olarak.

Aşağıda en yaygın fonksiyonel grupların bir listesi bulunmaktadır. Bu formüllerde R ve R` sembolleri bir hidrojen veya bir hidrokarbon yan zincirini temsil eder, ama bazen herhnagi bir atom grubuna da karşılık gelebilir.

Temel biyolojide sözü geçen gruplar için temel fonksiyonel gruplar listesine bakınız.

| alkil nitrat alkannitril alkil siyanür alkil nitrit 4-pyridil(pyridin-4-il) 3-pyridil(pyridin-3-il) 2-pyridil(pyridin-2-il)
Kimyasal sınıf Grup Formül Yapısal formül Önek Sonek Örnek
Asil halojenür >| Haloformil RCOX | -oyl halojenür Asetil klorür
``(Etanoyl klorür)``
Alkol >| Hydroksil ROH | -ol Metanol
Aldehit >| Aldehit RCHO | -al Asetaldehit
``(Etanal)``
Alkan >| Alkil RH | -ane Metan
Alken >| Alkenil R2C=CR2 | -ene Etilen
``(Eten)``
Alkin >| Alkinil RCa‰¡CR` | -in Asetilen
``(Etin)``
Amid >| Karboksamid RCONR2 | -amid Asetamid
``(Etanamid)``
Aminler Birincil amin RNH2 | -amin Metilamin
``(Metanamin)``
İkincil amin R2NH | -amin Dimetilamin
Üçüncül amin R3N | -amine Trimetilamin
4° amonyum iyonu R4N+ | -amonyum Kolin
Azid Azid RN3 | alkil azid Fenil azid
(Azidobenzen)
Azo bileşikleri Azo
RN2R` | -diazen Metil turuncu
(p-dimetilamino-azobenzensülfonik asit)
Tolüen türevi Benzil RCH2C6H5
RBn
benzyl- 1-(``substituent``)tolüen Benzyl bromür
``(1-Bromotolüen)``
Karbonat Karbonat ester ROCOOR | alkil karbonat
Karboksilat Karboksilate >| RCOOaˆ’ | -oat Sodyum asetat
``(Sodyum etanoat)``
Karboksilik asit Karboksil >| RCOOH | -oik asit Asetik asit
``(Etanoik asit)``
Siyanats Siyanat >| ROCN Siyanato- alkil siyanat
Tiosiyanat >| RSCN tiosiyanato- alkil tiosiyanat
Disülfür >| Disülfür RSSR` | alkil alkil disülfür Sistamin``(2,2`-Ditiobis(etilamin))``
Eter >| Eter ROR` alkoksi- alkil alkil eter Dietil eter``(Etoksietan)``
Ester >| Ester RCOOR` | alkil alkanoat Etil bütirat``(Etil bütanoat)``
Haloalkan >| Halo RX | alkil halojenür Kloroetan``(Etil klorür)``
Hidroperoksit Hydroperoksi ROOH hidroperoksi- alkil hidroperoksit Metil etil keton peroksit
İmin birincil ketimin RC(=NH)R` | -imin
İkincil ketimin RC(=NR``)R` | -imin
birincil aldimin RC(=NH)H | -imin
İkincil aldimin RC(=NR`)H | -imin
İmid >| İmid RC(=O)NC(=O)R` imido- -imid
İsosiyanür >| İsosiyanür RNC isosiyano- alkil isosiyanür
Isocyanates İsosiyanat >| RNCO isosiyanato- alkyl isosiyanat Metil isosiyanat
İsotiosiyanat >| RNCS isotiosiyanato- alkil isotiosiyanat Alil isotiosiyanate
Keton >| Karbonil RCOR` | -on Metil etil keton``(Butanon)``
Nitrat >| Nitrat RONO2 | Amil nitrat``(1-nitrooksipentan)``
Nitril >| Nitril RCN | Benzonitril``(Fenil siyanür)``
Nitrit >| Nitrosooksi RONO | Amyl nitrit``(3-metil-1-nitrosooksibutan)``
Nitro bileşiği Nitro RNO2 |   Nitrometan
Nitroso bileşik Nitroso >| RNO |   Nitrosobenzen
Peroksit Peroksi ROOR peroksi- alkil peroksit Di-tert-butil peroksit
Benzen türevi Fenil RC6H5 | -benzen Kümen
``(2-fenilpropan)``
Fosfin >| Fosfino R3P | -fosfan Metilpropilfosfan
Fosfodiester Fosfat HOPO(OR)2 fosforik asit di(``substituent``) ester di(``substituent``) hydrojenfosfat DNA
Fosfonik asit >| Fosfono RP(=O)(OH)2 fosfono- ``substituent`` fosfonic asit Benzilfosfonik asit
Fosfat >| Fosfat ROP(=O)(OH)2 | Gliseraldehit 3-fosfat
Piridin türevi Piridil RC5H4N -pyridine Nikotin
Sulfür RSR` di(``substituent``) sülfür Dimetil sülfür
Sülfon Sulfonil RSO2R` sülfonil- di(``ornatık``) sülfon Dimetil sülfon``(Metilsülfonilmetan)``
Sülfonik asit >| Sülfo RSO3H sülfo- ``substituent`` sülfonik asit Benzensülfonik asit
Sulfoksit Sulfinil RSOR` sülfinil- di(``ornatık``) sülfoksit Difenil sülfoksit
Tiol Sülfhydril RSH merkapto-, sülfanil- -tiol Etantiol
``(Etil merkaptan)``


Fonksiyonel grupların isimlerini alkanlarınkiyle birleştirmek organik bileşikleri isimlendirmek için güçlü bir adlandırma sistemi yaratır.

Fonksiyonel grupların hidrojen olmayan atomları birbirleriyle ve molekülün geri kalanı ile kovalent bağlarla bağlıdır. Atomlar grubu molekülün kalan kısmıyla iyonik kuvvetle bağlanmışsa bu atom grubu çokatomlu iyon veya kompleks iyon olarak adlandırmak daha doğrudur. Bu atom gruplarına toplu olarak radikal denir, serbest radikal terimi bundan türetilmiştir.

Fonksiyonel grubun bağlı olduğu karbona alfa karbon denir.

Fonksiyonel gruplar organik moleküllerin omurgalarına bağlı olurlar. Molekülün özelliklerini ve kimyasal tepkimelerini belirlerler. Fonksiyonel gruplar karbon omurgadan daha az kararlıdır ve kimyasal tepkimeye girmeye daha eğilimlidirler.

Dış bağlantılar





Kaynak

kaynak wiki |dil=İngilizce |madde=Functional group |tarih=18.03.2007 |url=http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Functional_group&oldid=116012911

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Fonksiyonel Grup
Fonksiyonel grup